Cecil John Rhodes (urodzony 5 lipca 1853 roku) był brytyjskim przedsiębiorcą, górnikiem i politykiem, który odegrał kluczową rolę w historii Afryki Południowej. Jako założyciel imperium diamentowego De Beers i twórca British South Africa Company, miał znaczący wpływ na rozwój regionu i ekspansję Imperium Brytyjskiego. Jego działania jako premiera Kolonii Przylądkowej oraz wizja połączenia Kapsztadu z Kairem linią kolejową kształtowały granice i politykę Afryki. Mimo znaczących osiągnięć, jego dziedzictwo jest również tematem burzliwych dyskusji ze względu na jego poglądy i politykę.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na 26 marca 1902 roku (data śmierci) miał 48 lat.
- Żona/Mąż: Brak informacji w dostarczonych danych.
- Dzieci: Brak informacji w dostarczonych danych.
- Zawód: Przedsiębiorca, górnik, polityk.
- Główne osiągnięcie: Założenie monopolu diamentowego De Beers i British South Africa Company; sprawowanie funkcji premiera Kolonii Przylądkowej.
Życiorys Cecila Rhodesa
Cecil John Rhodes urodził się 5 lipca 1853 roku w Bishop’s Stortford w Anglii. Zmarł 26 marca 1902 roku w Muizenberg w Kolonii Przylądkowej, dzisiejszej Republice Południowej Afryki, w wieku 48 lat, z powodu problemów kardiologicznych. Zgodnie ze swoją wolą, został pochowany w Parku Narodowym Matobo w dzisiejszym Zimbabwe, w miejscu przez siebie wybranym. Rhodes studiował w Oriel College na Uniwersytecie Oksfordzkim, jednak jego edukacja była przerywana z powodu licznych podróży do Afryki, motywowanych zarówno troską o zdrowie, jak i rozwojem biznesowym.
Rodzina i życie prywatne
Cecil Rhodes był synem wielebnego Francisa Williama Rhodesa i Louisy Peacock. Był szóstym z kolei dzieckiem w rodzinie. W jego młodości dużą rolę odegrała jego ciotka i matka chrzestna, Sophia, która wspierała finansowo jego pierwsze afrykańskie przedsięwzięcia. Relacje Cecila z ojcem były napięte, a ojciec kwestionował jego plany, naciskając na bardziej praktyczne podejście do życia. W dostarczonych danych brak jest informacji o jego żonie lub dzieciach.
Kariera polityczna i działalność państwowa
Cecil Rhodes miał znaczący wpływ na politykę Kolonii Przylądkowej, pełniąc funkcję jej 7. premiera od 17 lipca 1890 roku do 12 stycznia 1896 roku. Swoją karierę polityczną rozpoczął w 1881 roku, zostając członkiem Parlamentu Przylądkowego. Jako premier wprowadził kluczowe ustawy, takie jak Glen Grey Act, służący wywłaszczaniu ludności tubylczej z ziemi, oraz Franchise and Ballot Act, który podniósł wymogi majątkowe dla wyborców, ograniczając prawa wyborcze czarnoskórej ludności. Jego kariera polityczna zakończyła się przymusową dymisją w 1896 roku, po nieudanej próbie ataku na Republikę Transwalu (Jameson Raid). Rhodes był gorącym zwolennikiem ekspansji Imperium Brytyjskiego, dążąc do realizacji projektu linii kolejowej „Cape to Cairo Red Line”, mającej połączyć brytyjskie posiadłości na kontynencie.
Kluczowe wydarzenia w karierze politycznej Cecila Rhodesa
- 1881: Wejście do Parlamentu Przylądkowego.
- 1890–1896: Okres sprawowania funkcji premiera Kolonii Przylądkowej.
- 1896: Dymisja po rajdzie Jamesona.
Majątek i działalność finansowa
Cecil Rhodes zdobył swoje ogromne bogactwo głównie dzięki działalności w przemyśle wydobywczym. W marcu 1888 roku założył De Beers Consolidated Mines, która skutecznie skonsolidowała rynek diamentów, tworząc potężny monopol. Do 1890 roku, dzięki współpracy z londyńskim Diamond Syndicate, Rhodes kontrolował niemal cały światowy rynek diamentów, stając się jednym z najbogatszych ludzi swoich czasów. Kolejnym ważnym przedsięwzięciem było założenie British South Africa Company, która uzyskała przywilej królewski na eksploatację terenów na północ od Transwalu, co doprowadziło do powstania terytorium Rodezji. Rhodes inwestował również w rolnictwo, finansując Pioneer Fruit Growing Company, która położyła podwaliny pod nowoczesny przemysł eksportu owoców w Afryce Południowej.
Główne przedsięwzięcia biznesowe Cecila Rhodesa
- De Beers Consolidated Mines: Założona w 1888 roku, stworzyła monopol na światowym rynku diamentów.
- British South Africa Company: Spółka handlowa, która przyczyniła się do powstania terytorium Rodezji.
- Pioneer Fruit Growing Company: Firma wspierająca rozwój eksportu owoców w Afryce Południowej.
Dziedzictwo i filantropia
Jednym z najbardziej trwałych elementów dziedzictwa Cecila Rhodesa jest jego wkład w edukację. W swoim testamencie ufundował Rhodes Scholarship na Uniwersytecie Oksfordzkim, które jest najstarszym na świecie międzynarodowym stypendium dla absolwentów. Jego poglądy na temat roli Brytyjczyków w świecie, inspirowane przez Johna Ruskina, kształtowały jego imperialne ambicje i działania w Afryce.
Warto wiedzieć: Rhodes Scholarship jest do dziś jednym z najbardziej prestiżowych stypendiów na świecie, umożliwiającym studentom studiowanie na Uniwersytecie Oksfordzkim.
Kontrowersje i skandale
Postać Cecila Rhodesa stała się obiektem współczesnych protestów antyrasistowskich, czego wyrazem są często usuwane jego pomniki. Ruch „Rhodes Must Fall” podkreśla jego kolonialną i rasistowską przeszłość. Krytycy wskazują na jego promowanie fałszywych teorii, w tym przekonania o europejskim pochodzeniu wielkich afrykańskich zabytków archeologicznych. Pod koniec życia Rhodes był również uwikłany w skandal z księżną Katarzyną Radziwiłł, która fałszowała weksle na jego nazwisko.
Główne punkty krytyki wobec Cecila Rhodesa
- Promowanie rasistowskich i kolonialnych poglądów.
- Wspieranie teorii o europejskim pochodzeniu afrykańskich zabytków archeologicznych.
- Udział w kontrowersyjnych działaniach politycznych i militarnych.
Zdrowie Cecila Rhodesa
Problemy zdrowotne towarzyszyły Cecilowi Rhodesowi od młodości. Już w wieku 19 lat, w 1872 roku, przeszedł pierwszy atak serca, co wpłynęło na jego zdolność do pracy. Jego podróż do Afryki była również częściowo motywowana troską o zdrowie; lekarze podejrzewali u niego gruźlicę i sugerowali suchy klimat Afryki jako korzystny dla jego organizmu.
Ciekawostki z życia Cecila Rhodesa
Cecil Rhodes był członkiem loży masońskiej Apollo University Lodge w Oksfordzie od 1877 roku. Marzył o założeniu tajnego stowarzyszenia mającego na celu szerzenie brytyjskich wpływów na całym świecie. Na jego cześć nazwano terytorium Rodezji (dzisiejsze Zimbabwe i Zambia), co stanowi trwały ślad jego wpływu na mapę polityczną Afryki.
Dodatkowe fakty z życia Cecila Rhodesa
- 1877: Został członkiem loży masońskiej.
- 1895: Terytorium Rodezji zostało oficjalnie nazwane na jego cześć.
- Marzył o założeniu tajnego stowarzyszenia w celu szerzenia brytyjskich wpływów globalnie.
Dziedzictwo Cecila Rhodesa jest złożone i budzi kontrowersje, łącząc w sobie wizjonerstwo i determinację z poglądami, które dziś są szeroko krytykowane. Jego wpływ na historię Afryki Południowej jest niezaprzeczalny, a debata na temat jego postaci trwa.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
What was Cecil Rhodes known for?
Cecil Rhodes was a prominent British imperialist and businessman known for his significant role in the expansion of the British Empire in Southern Africa. He founded and led the British South Africa Company, which played a crucial part in colonizing territories that would later become Rhodesia (now Zimbabwe and Zambia).
Did Cecil Rhodes cause the Boer War?
While Cecil Rhodes did not directly *cause* the Second Boer War, his aggressive imperialist policies and actions, particularly his involvement in the Jameson Raid, significantly contributed to the escalating tensions between the British and the Boer republics. These actions hardened Boer resistance and pushed the region closer to conflict.
What caused the death of Cecil Rhodes?
Cecil Rhodes died of heart failure at the age of 48. He had suffered from heart problems for some time prior to his death.
What countries are named after Cecil Rhodes?
Cecil Rhodes is most famously associated with Rhodesia, a former British colony that was named in his honor. This territory was later divided into two independent nations: Zimbabwe and Zambia.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Cecil_Rhodes
