Delacroix: Malarz romantyk, autor „Śmierci Sardanapala” i „Wolności”

0

Eugène Delacroix, urodzony 26 kwietnia 1798 roku, jest jedną z najwybitniejszych postaci francuskiego romantyzmu, malarzem znanym z wyrazistych i pełnych emocji dzieł. Choć jego prawnym ojcem był Charles-François Delacroix, istnieją silne przesłanki wskazujące na dyplomatę Talleyranda jako jego biologicznego ojca, który przez całe życie zapewniał mu dyskretne wsparcie. Malarz zmarł 13 sierpnia 1863 roku w Paryżu, pozostawiając po sobie imponujący dorobek artystyczny. Delacroix, wraz ze swoim rywalem Ingres’em, jest uznawany za jednego z ostatnich wielkich mistrzów malarstwa, którego twórczość radykalnie odejście od sztywnych zasad neoklasycyzmu na rzecz bogactwa koloru i ekspresji, otwierając drogę dla późniejszych nurtów artystycznych.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na sierpień 1863 roku miał 65 lat.
• Żona/Mąż: Brak informacji o żonie/mężu.
• Dzieci: Brak informacji o dzieciach.
• Zawód: Malarz.
• Główne osiągnięcie: Uznawany za lidera francuskiego romantyzmu, pionier w wykorzystaniu koloru i emocji w malarstwie.

Podstawowe Informacje o Eugène Delacroix

Ferdinand Victor Eugène Delacroix, znany powszechnie jako Eugène Delacroix, urodził się 26 kwietnia 1798 roku w Charenton-Saint-Maurice. Jego życie artystyczne i osobiste zakończyło się 13 sierpnia 1863 roku w Paryżu, w wieku 65 lat. Spoczywa na słynnym cmentarzu Père Lachaise. Delacroix jest kluczową postacią francuskiego romantyzmu, a jego dzieła stanowiły przełom w sztuce, odchodząc od surowości neoklasycyzmu na rzecz ekspresji emocji i bogactwa koloru. Wraz z Ingres’em, Delacroix zaliczany jest do grona ostatnich „Starych Mistrzów” malarstwa, a jego wyjątkowość podkreśla fakt, że jako jeden z nielicznych artystów tej rangi został uwieczniony na fotografii.

Rodzina i Życie Prywatne Eugène Delacroix

Życie osobiste Eugène’a Delacroix było naznaczone niepewnością co do jego biologicznego pochodzenia. Choć prawnie jego ojcem był Charles-François Delacroix, medyczne przesłanki sugerują jego bezpłodność w czasie poczęcia syna. Powszechnie uważa się, że prawdziwym ojcem artysty był wpływowy dyplomata Talleyrand. Matką Eugène’a była Victoire Oeben, córka znanego ebenisty Jeana-François Oebena. Artysta miał troje znacznie starszego rodzeństwa: brata Charlesa-Henriego, który został generałem w armii Napoleona, siostrę Henriettę, która wyszła za mąż za dyplomatę, oraz brata Henriego, który zginął w bitwie pod Friedlandem. Tragiczne wydarzenia w młodym wieku, takie jak śmierć ojca w 1805 roku i matki w 1814 roku, sprawiły, że Eugène został osierocony w wieku zaledwie 16 lat. Przez całą swoją karierę Delacroix mógł liczyć na dyskretne wsparcie Talleyranda, który nie tylko zlecał mu anonimowe prace, ale także ułatwiał mu funkcjonowanie w kręgach władzy.

Kariera i Edukacja Eugène Delacroix

Edukacja artystyczna Eugène’a Delacroix rozpoczęła się od gruntownego kształcenia klasycznego. Początkowo uczęszczał do prestiżowych liceów Louis-le-Grand oraz Pierre Corneille w Rouen, gdzie zdobywał nagrody za swoje rysunki i zgłębiał literaturę klasyczną. W 1815 roku rozpoczął naukę u Pierre’a-Narcisse’a Guérina, podążając początkowo za zasadami neoklasycyzmu Jacques’a-Louisa Davida. Jego debiut na Salonie Paryskim w 1822 roku z obrazem „Barka Dantego” wzbudził kontrowersje, lecz mimo drwin, dzieło zostało zakupione przez państwo. W przeciwieństwie do neoklasyków, Delacroix czerpał inspirację z twórczości Rubensa oraz malarzy weneckiego renesansu, kładąc nacisk na kolor i ruch, a nie na czystość konturu. Ogromny wpływ na jego rozwój artystyczny miało dzieło „Tratwa Meduzy” Théodore’a Géricaulta, przyjaciela artysty, którego Delacroix uważał za swojego duchowego poprzednika.

Najważniejsze Dzieła Eugène Delacroix

Eugène Delacroix znany jest z szeregu wybitnych dzieł, które zdefiniowały malarstwo epoki romantyzmu. Do jego najważniejszych prac należą:

• „Masakra na Chios” (1824): Obraz przedstawiający cierpienie greckich cywilów podczas wojny o niepodległość, kontrowersyjny ze względu na brak heroizmu i skupienie na rozpaczy.
• „Grecja na ruinach Missolonghi” (1826): Dzieło wspierające sprawę grecką, upamiętniające samobójczą obronę miasta przed Turkami, w formie alegorii z kobietą w stroju greckim.
• „Śmierć Sardanapala” (1827–1828): Monumentalne dzieło inspirowane dramatem Byrona, ukazujące asyryjskiego króla obserwującego rzeź swoich nałożnic i koni.
• „Wolność wiodąca lud na barykady” (1830): Najsłynniejsze dzieło artysty, upamiętniające rewolucję lipcową, przedstawiające alegoryczną postać Wolności z trójkolorową flagą.
• „Morderstwo biskupa z Liège” (1829): Obraz oparty na prozie Waltera Scotta, przedstawiający średniowieczną scenę mordu w technice chiaroscuro.

„Masakra na Chios” została nazwana przez Antoine-Jeana Gros „masakrą sztuki”, co świadczy o wywołanej przez nią burzy. Obraz „Wolność wiodąca lud na barykady” był tak rewolucyjny, że rząd wycofał go z widoku publicznego w 1832 roku jako zbyt podżegający.

Podróże i Inspiracje Egzotyką Eugène Delacroix

W 1832 roku Eugène Delacroix odbył podróż do Afryki Północnej, towarzysząc dyplomacie Charlesowi-Edgarowi de Mornay w misji do Maroka. Ta wyprawa stanowiła dla artysty ucieczkę od paryskiego klasycyzmu i pozwoliła mu odkryć „żywego antyku” w kulturze arabskiej, co miało trwały wpływ na jego paletę barw. Owocem tej podróży jest między innymi obraz „Fanatycy z Tangeru” z 1838 roku, dokumentujący obserwacje egzotycznych rytuałów i intensywności życia mieszkańców Maghrebu. Twórczość Delacroix była również silnie inspirowana literaturą, zwłaszcza dziełami Lorda Byrona, Williama Shakespeare’a, Waltera Scotta oraz Goethego, co znajduje odzwierciedlenie w jego malarstwie. Podróż do Maroka była kluczowym momentem, który pozwolił mu zerwać z „szarością” europejskiego malarstwa, wprowadzając do jego sztuki orientalizm.

Muzyka i Religia w Twórczości Eugène Delacroix

Choć Eugène Delacroix był przede wszystkim malarzem, jego prace wykazują silne powiązania z duchem muzyki epoki romantyzmu, a sam artysta obracał się w kręgach wybitnych twórców tamtego okresu, takich jak Fryderyk Chopin. Jego twórczość religijna jest równie znacząca; namalował setki dzieł o tematyce chrześcijańskiej, w tym dekoracje do kaplicy Saints-Anges w kościele Saint-Sulpice w Paryżu. Mimo że bywał określany jako agnostyk, jego dzienniki i obrazy, takie jak „Chrystus na Jeziorze Galilejskim”, świadczą o jego głębokiej wrażliwości na duchowość. Warto podkreślić, że jego „Pieta” wywarła tak duże wrażenie, że w późniejszym okresie została na nowo zinterpretowana przez Vincenta van Gogha.

Dziedzictwo i Styl Eugène Delacroix

Eugène Delacroix zapoczątkował rewolucję w kolorze w malarstwie. Jego studia nad optycznymi efektami barw i stosowanie ekspresyjnych pociągnięć pędzla położyły fundamenty pod przyszły impresjonizm. Pasja Delacroix do egzotyki i tematów fantastycznych stała się źródłem inspiracji dla artystów ruchu symbolistycznego. Był również utalentowanym litografem, co pozwoliło mu na szerokie rozpowszechnianie swoich wizji artystycznych inspirowanych literaturą światową, a jego litografie do „Fausta” Goethego są uznawane za jedne z najwybitniejszych osiągnięć w tej dziedzinie. Delacroix przedkładał emocjonalną siłę wyrazu nad akademicką poprawność rysunku, co stanowiło fundament romantycznego stylu. Wielu historyków sztuki uważa go za pierwszego „nowoczesnego” malarza, który otworzył drogę dla sztuki XX wieku. Jego fascynacja literaturą sprawiła, że malarstwo romantyczne stało się nierozerwalnie związane z wielką epiką i dramatem.

Ciekawostki z Życia Eugène Delacroix

Postać chłopca z pistoletem z obrazu „Wolność wiodąca lud na barykady” jest powszechnie uważana za pierwowzór postaci Gavroche’a w słynnej powieści Victora Hugo. Kariera Delacroix była definiowana przez nieustanny kontrast z Jean-Auguste-Dominique Ingres’em, który reprezentował neoklasyczną precyzję. Słynny poeta Charles Baudelaire opisał go słowami: „Delacroix był namiętnie zakochany w pasji, ale zimno zdeterminowany, by wyrazić tę pasję tak wyraźnie, jak to tylko możliwe”. Obraz „Wolność wiodąca lud na barykady” był tak rewolucyjny, że rząd wycofał go z widoku publicznego w 1832 roku jako zbyt podżegający. Jego „Masakra na Chios” została nazwana przez Antoine-Jeana Gros „masakrą sztuki”. Delacroix prowadził obszerne dzienniki, które stanowią bezcenne źródło wiedzy o jego procesie twórczym i przemyśleniach na temat sztuki. Należy do nielicznego grona artystów tej rangi, którzy zostali uwiecznieni na fotografii przez słynnego Nadara. Dzięki Talleyrandowi otrzymywał liczne zlecenia państwowe, które pozwalały mu na finansową niezależność. Jego technika „dzielenia” kolorów była bezpośrednią inspiracją dla Claude’a Moneta i Pierre’a-Auguste’a Renoira. W obrazie „Grecja na ruinach Missolonghi” wykorzystał postać kobiety jako symbol narodowego cierpienia i walki. „Śmierć Sardanapala” do dziś uchodzi za jedno z najbardziej szokujących połączeń erotyzmu i okrucieństwa w malarstwie XIX wieku. W swoich dziełach często stosował silne kontrasty światłocieniowe, wzorując się na mistrzach baroku. Jego grób na Père Lachaise jest do dziś celem pielgrzymek miłośników sztuki z całego świata.

Warto wiedzieć: Wielu historyków sztuki uważa Eugène’a Delacroix za pierwszego „nowoczesnego” malarza, który otworzył drogę dla sztuki XX wieku.

Eugène Delacroix, mistrz emocji i koloru, swoim nowatorskim podejściem do malarstwa otworzył drzwi do nowoczesności, inspirując kolejne pokolenia artystów. Jego dziedzictwo przypomina o potędze artystycznego wyrazu i nieustannej potrzebie eksploracji nowych form.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Eug%C3%A8ne_Delacroix