John Young: astronauta, pilot, kosmiczny weteran, zdobywca Księżyca

0

John Watts Young, zmarły 5 stycznia 2018 roku w Houston w wieku 87 lat, był amerykańskim astronautą, inżynierem i pilotem wojskowym, którego życie stanowiło synonim odwagi i pionierskiego ducha w eksploracji kosmosu. Jako dziewiąty człowiek, który postawił stopę na Księżycu, dowodząc misją Apollo 16 w 1972 roku, Young zapisał się złotymi zgłoskami w historii ludzkości. Jego wyjątkowość polegała na tym, że jako jedyny astronauta NASA pilotował i dowodził czterema różnymi klasami statków kosmicznych: Gemini, modułem dowodzenia Apollo, modułem księżycowym Apollo oraz promem kosmicznym. Jego dziedzictwo obejmuje nie tylko kluczowe misje księżycowe i pierwsze loty wahadłowców, ale także dekady zaangażowania w rozwój amerykańskiego programu kosmicznego.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2018 roku miał 87 lat.
• Żona/Mąż: Brak informacji w dostarczonym tekście.
• Dzieci: Brak informacji w dostarczonym tekście.
• Zawód: Astronauta, pilot testowy, inżynier.
• Główne osiągnięcie: Dziewiąty człowiek na Księżycu (misja Apollo 16), pierwszy astronauta NASA dowodzący czterema różnymi klasami statków kosmicznych.

John Watts Young: Droga do Gwiazd

Wczesne Lata i Formowanie Charakteru

John Watts Young urodził się 24 września 1930 roku w San Francisco. Jego dzieciństwo przypadło na trudny okres Wielkiego Kryzysu, co wymusiło na jego rodzinie częste przeprowadzki. W wieku pięciu lat doświadczył głębokiej tragedii rodzinnej, gdy u jego matki zdiagnozowano schizofrenię, co skutkowało jej stałym umieszczeniem w szpitalu. Okres II wojny światowej przyniósł kolejne wyzwania – po ataku na Pearl Harbor jego ojciec wstąpił do marynarki wojennej, pozostawiając młodego Johna i jego brata pod opieką gospodyni. Mimo tych przeciwności, Young wykazywał zamiłowanie do nauki i techniki, a już na Georgia Institute of Technology należał do elitarnego ANAK Society.

Służba w Marynarce Wojennej: Fundament Kariery Kosmicznej

Przed rozpoczęciem kariery w NASA, John Watts Young zdobył cenne doświadczenie wojskowe. W czasie wojny w Korei służył jako oficer artylerii na niszczycielu USS Laws, operując na Morzu Japońskim. Po zakończeniu działań wojennych, jego kariera nabrała tempa jako pilota testowego w Naval Air Test Center. Tam współpracował z innymi przyszłymi astronautami, testując zaawansowane systemy uzbrojenia myśliwców F-4 Phantom II. Jego umiejętności jako pilota były na tyle wybitne, że w 1962 roku ustanowił dwa światowe rekordy czasu wznoszenia na myśliwcu F-4 Phantom II, osiągając wysokość 25 000 metrów w zaledwie 227,6 sekundy. John Young zakończył służbę w marynarce wojennej we wrześniu 1976 roku w stopniu komandora (captain), posiadając bogaty bagaż doświadczeń, który stanowił solidny fundament dla jego przyszłej kariery w kosmosie.

Kariera w NASA: Pionier Eksploracji Kosmosu

Wybór do Programu Kosmicznego i Pierwsze Kroki

W 1962 roku John Watts Young został wybrany do NASA w ramach drugiej grupy astronautów (NASA Astronaut Group 2), otwierając sobie drogę do realizacji marzeń o podróżach kosmicznych. Jego pierwszy lot kosmiczny odbył się w marcu 1965 roku na pokładzie misji Gemini 3. Wraz z Gusem Grissomem, Young przeprowadził pierwsze testy manewrowania statkiem kosmicznym na orbicie, co było kluczowym krokiem w rozwijaniu technologii kosmicznych. Ten krótki, ale znaczący lot, stanowił ważny etap w programie Gemini. W 1966 roku, jako dowódca misji Gemini 10, John Young ustanowił ówczesny rekord wysokości lotu załogowego, osiągając 763 kilometrów nad powierzchnią Ziemi. Te wczesne misje zademonstrowały jego zdolności przywódcze i techniczne, przygotowując go do bardziej ambitnych zadań.

Program Apollo: Lądowanie na Księżycu i Samotne Orbitowanie

Program Apollo stanowił kulminację kariery Johna Younga. W 1969 roku, podczas misji Apollo 10, John Watts Young stał się pierwszym człowiekiem, który samotnie orbitował wokół Księżyca, testując kluczowe systemy modułu księżycowego przed kluczowym lądowaniem. Jednak jego największym osiągnięciem było dowodzenie misją Apollo 16 w kwietniu 1972 roku. Young spędził trzy dni na powierzchni Księżyca w rejonie Wyżyny Kartezjusza, stając się dziewiątym człowiekiem, który postawił stopę na srebrnym globie. Podczas pobytu na Księżycu zebrał imponującą ilość 95 kg próbek skał i przejechał ponad 26 km pojazdem LRV (Lunar Roving Vehicle), co stanowiło znaczący wkład w badania naukowe nad naszym naturalnym satelitą. Misja ta, dowodzona przez Younga, była ukoronowaniem jego wysiłków i jego wkładu w amerykański program kosmiczny.

Era Promów Kosmicznych: Pierwszy Lot i Długoletnia Służba

Po zakończeniu programu Apollo, John Watts Young kontynuował swoją karierę w NASA, stając się kluczową postacią w programie promów kosmicznych. W 1981 roku dowodził historycznym, pierwszym lotem promu kosmicznego Columbia (STS-1). Było to przedsięwzięcie uznawane za niezwykle ryzykowne, ale dzięki doświadczeniu i umiejętnościom Younga zakończyło się sukcesem, otwierając nowy rozdział w podróżach kosmicznych. John Young pełnił również kluczową funkcję szefa Biura Astronautów (Chief of the Astronaut Office) w latach 1974–1987, nadzorując szkolenie i przygotowanie kolejnych pokoleń astronautów. W 1983 roku brał udział w misji STS-9, a w 1985 roku dowodził misją STS-61-J. Jego ostatni lot kosmiczny odbył się w 1983 roku. Oficjalnie przeszedł na emeryturę z NASA 31 grudnia 2004 roku, kończąc najdłuższą w tamtym czasie karierę astronauty, trwającą ponad cztery dekady. Jego zaangażowanie i wiedza pozostawiły trwały ślad w rozwoju agencji kosmicznej.

Osiągnięcia i Wyjątkowe Wyróżnienia

Rekordy i Uznanie

John Watts Young jest postacią o niezwykłych osiągnięciach i zasłużonym uznaniu. Został uhonorowany Kongresowym Kosmicznym Medalem Honoru (Congressional Space Medal of Honor), najwyższym odznaczeniem cywilnym przyznawanym przez Kongres Stanów Zjednoczonych za wybitne zasługi w dziedzinie eksploracji kosmosu. Jego kariera kosmiczna obejmuje łącznie 34 dni, 19 godzin i 39 minut spędzonych w przestrzeni kosmicznej, co plasuje go wśród najbardziej doświadczonych astronautów w historii. W ramach swoich misji wykonał trzy spacery kosmiczne (EVA) o łącznym czasie ponad 20 godzin, demonstrując swoje mistrzostwo w pracy poza statkiem kosmicznym. Najbardziej imponującym osiągnięciem jest jednak fakt, że jest jedynym astronautą w historii NASA, który pilotował i dowodził czterema różnymi klasami statków kosmicznych: Gemini, modułem dowodzenia Apollo, modułem księżycowym Apollo oraz promem kosmicznym. Ten ostatni wahadłowiec kosmiczny, Columbia, był statkiem, którym Young dowodził w pierwszym locie.

Kluczowe Misje Kosmiczne Johna Younga

Kontrowersje i Mniej Znane Fakty

Incydent z Kanapką i Inne Wyzwania

Kariera Johna Younga nie była pozbawiona incydentów i kontrowersji, które jednak często podkreślały jego niekonwencjonalne podejście. Wywołał skandal polityczny podczas misji Gemini 3, przemycając na pokład kanapkę z peklowaną wołowiną (corned beef sandwich). Incydent ten, choć błahy z perspektywy późniejszych osiągnięć, doprowadził do przesłuchań przed komisją Kongresu USA w sprawie złamania procedur bezpieczeństwa żywności. Podczas lądowania misji Gemini 3, gwałtowne szarpnięcie kapsuły rzuciło astronautów na przednią szybę, uszkadzając wizjery w ich hełmach, co było niebezpiecznym doświadczeniem. W trakcie misji Gemini 10, on i Michael Collins doznali silnego podrażnienia oczu przez związek przeciwmgielny w hełmach, co pokazało, że nawet w kosmosie czekają nieprzewidziane problemy. Te wydarzenia, choć stanowiły wyzwanie, nie zahamowały jego kariery, a wręcz przeciwnie – pokazały jego determinację w obliczu trudności.

Ciekawostki z Życia Astronauty

John Watts Young był postacią niezwykle wszechstronną i utalentowaną. Podczas studiów na Georgia Institute of Technology brał udział w rejsach szkoleniowych na pancerniku USS Missouri razem z Thomasem Staffordem, co świadczy o jego wczesnym zainteresowaniu morzem i technologią wojskową. Jest on jednym z zaledwie dwóch ludzi, którzy brali udział zarówno w programie Apollo, jak i w lotach promów kosmicznych. Jego pasja do eksploracji kosmosu była tak silna, że oficjalnie przeszedł na emeryturę z NASA dopiero 31 grudnia 2004 roku, kończąc najdłuższą w tamtym czasie karierę astronauty, trwającą ponad cztery dekady. John Young zmarł 5 stycznia 2018 roku w Houston w wieku 87 lat, a jego zasługi dla eksploracji kosmosu zostały uhonorowane uroczystym pochówkiem z honorami na Narodowym Cmentarzu w Arlington, podkreślając jego status jako bohatera narodowego. Jego życie i kariera stanowią inspirację dla przyszłych pokoleń astronautów i miłośników kosmosu.

Warto wiedzieć: John Watts Young jest jedynym astronautą w historii NASA, który pilotował i dowodził czterema różnymi klasami statków kosmicznych: Gemini, modułem dowodzenia Apollo, modułem księżycowym Apollo oraz promem kosmicznym (Space Shuttle).

Nagrody i Wyróżnienia Johna Younga

• Kongresowy Kosmiczny Medal Honoru (Congressional Space Medal of Honor)

Podsumowanie Kariery Kosmicznej

• Łączny czas spędzony w przestrzeni kosmicznej: 34 dni, 19 godzin i 39 minut.
• Liczba spacerów kosmicznych (EVA): 3.
• Łączny czas spacerów kosmicznych: ponad 20 godzin.

John Watts Young, poprzez swoje niezwykłe osiągnięcia i determinację, udowodnił, że nawet w obliczu osobistych tragedii i wyzwań, marzenia o sięganiu gwiazd można zrealizować. Jego podróż jest inspirującym przykładem odwagi i niezłomności w dążeniu do celu, a jego dziedzictwo w eksploracji kosmosu pozostaje niezatarte.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/John_Young_(astronaut)