Marlon Brando: Ikona kina, buntownik i geniusz aktorski

0

Marlon Brando Jr. (urodzony 3 kwietnia 1924) to postać, która na zawsze odmieniła oblicze aktorstwa. Jest powszechnie uznawany za jednego z najwybitniejszych i najbardziej wpływowych artystów w historii kina. Na [kwiecień 2024] ma 100 lat, a jego bogate życie, choć zakończone 1 lipca 2004 roku, wciąż inspiruje i fascynuje. Brando pozostawił po sobie dziedzictwo, które wywarło ogromny wpływ na rozwój sztuki aktorskiej. Choć jego kreacje często miały włoski rodowód, sam aktor posiadał korzenie głównie niemieckie, holenderskie, angielskie i irlandzkie, z czego szczególnie te ostatnie pielęgnował. Przez lata doczekał się aż jedenastu dzieci, a jego życie prywatne, naznaczone skomplikowanymi relacjami i momentami tragedii, stanowiło barwny, choć czasem mroczny, kontekst dla jego ikonowej pozycji w świecie filmu, zwłaszcza po niezapomnianej roli Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym”.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 100 lat (na kwiecień 2024)
• Żona/Mąż: Trzykrotnie żonaty (Anna Kashfi, Movita Castaneda, Tarita Teriipaiia)
• Dzieci: 11
• Zawód: Aktor filmowy i teatralny
• Główne osiągnięcie: Rewolucja w aktorstwie metodologicznym, ikoniczne role w „Ojcu chrzestnym” i „Na nabrzeżach”.

Podstawowe informacje o Marlonie Brando

Marlon Brando Jr. urodził się 3 kwietnia 1924 roku w Omaha, w stanie Nebraska. Jego życie zakończyło się 1 lipca 2004 roku w Los Angeles w Kalifornii. Brando jest powszechnie uznawany za jednego z najbardziej znaczących i wpływowych aktorów w historii kina. Jego wpływ na sztukę aktorską jest nieoceniony. Pomimo częstego kojarzenia z postaciami o włoskim pochodzeniu, jak Vito Corleone, sam Brando nie miał włoskich przodków. Jego korzenie sięgały głównie Niemiec, Holandii, Anglii i Irlandii. W 1995 roku, podczas wywiadu w Irlandii, aktor podkreślił swoje silne przywiązanie do irlandzkich korzeni, zaznaczając, że nigdzie nie czuł się tak bardzo w domu. Ta złożoność jego tożsamości i poczucia przynależności stanowiła ważny element jego osobowości.

Dane biograficzne

Marlon Brando Jr. urodził się 3 kwietnia 1924 roku. Zmarł 1 lipca 2004 roku, mając 80 lat. Te daty wyznaczają ramy życia i kariery jednego z najbardziej przełomowych artystów XX wieku. Jego dziedzictwo jako jednego z najbardziej wpływowych aktorów w historii kina jest niepodważalne i nadal kształtuje współczesne aktorstwo.

Pochodzenie i korzenie

Marlon Brando nie posiadał włoskich przodków, mimo że wiele jego pamiętnych ról, w tym Vito Corleone, sugerowało takie pochodzenie. Jego dziedzictwo kulturowe było znacznie bardziej zróżnicowane, obejmując korzenie niemieckie, holenderskie, angielskie i irlandzkie. W 1995 roku, podczas wizyty w Irlandii, Brando wyraził głębokie przywiązanie do swoich irlandzkich korzeni, opisując swoje odczucia, jakby znalazł się w miejscu, które zawsze nazywał domem. Ta wypowiedź podkreśla złożoność jego tożsamości i jego silne poczucie związku z dziedzictwem przodków.

Rodzina i życie prywatne Marlon Brando

Życie osobiste Marlona Brando było równie złożone i burzliwe, co jego błyskotliwa kariera na ekranie. Poza blaskiem reflektorów, aktor zmagał się z licznymi wyzwaniami, a jego relacje rodzinne i związki miały znaczący wpływ na jego postrzeganie świata i samego siebie.

Dzieciństwo i rodzina pochodzenia

Ojciec Marlona Brando, Marlon Brando Sr., był handlowcem, a jego matka, Dorothy Pennebaker, aktorką teatralną. To właśnie matka, poprzez swoją pasję do sceny, mogła zaszczepić w młodym Marlonie zamiłowanie do aktorstwa. W dzieciństwie Brando był silnie związany z rodzinną gospodynią, a jej odejście wywołało u niego trwałe poczucie porzucenia. Aktor miał dwie starsze siostry: Jocelyn, która również wybrała ścieżkę aktorską, oraz Frances, która również była związana ze światem filmu.

Życie uczuciowe i małżeństwa

Życie uczuciowe aktora było skomplikowane, a jego związki często naznaczone były trudnościami. Marlon Brando był trzykrotnie żonaty. Jego żonami były Anna Kashfi, Movita Castaneda oraz Tarita Teriipaiia, którą poznał na planie filmu „Bunt na Bounty”. Te związki, choć stanowiły ważne etapy w jego życiu, odzwierciedlały jego złożoną naturę i problemy w budowaniu trwałych relacji.

Dzieci Marlon Brando

Marlon Brando miał jedenaścioro dzieci. Wśród nich najbardziej znani w mediach byli jego syn Christian oraz córka Cheyenne. Ich życie, podobnie jak życie samego aktora, naznaczone było licznymi tragediami, co stanowiło mroczny aspekt dziedzictwa Brando. Wśród jego potomstwa znajduje się także Rebecca Brando, która choć mniej obecna w mediach, jest integralną częścią tej rozległej rodziny.

Przyjaźnie

Przez całe życie, od 1930 roku aż do śmierci Wally’ego Coxa w 1973 roku, Marlon Brando utrzymywał głęboką i trwałą przyjaźń z aktorem Wallym Coxem. Ich relacja, która rozpoczęła się jeszcze w dzieciństwie, stanowiła ważny filar w życiu aktora, oferując mu wsparcie i towarzystwo przez dekady.

Kariera zawodowa Marlon Brando

Marlon Brando na zawsze zmienił oblicze aktorstwa, wprowadzając do mainstreamu aktorstwo metodologiczne i stając się ikoną swojego pokolenia. Jego kariera, choć pełna wzlotów i upadków, pozostawiła po sobie niezatarte ślady w historii kina. Od przełomowych ról na Broadwayu po niezapomniane kreacje filmowe, Brando udowodnił swój niezwykły talent i wpływ.

Początki kariery i debiut

Brando jest uznawany za prekursora wprowadzenia systemu Stanisławskiego oraz aktorstwa metodologicznego (Method Acting) do głównego nurtu kina, co zrewolucjonizowało sposób gry aktorskiej w Hollywood. Na Broadwayu zadebiutował w 1944 roku w sztuce „I Remember Mama”, a status wschodzącej gwiazdy potwierdził rolą Stanleya Kowalskiego w „Tramwaju zwanym pożądaniem” (1947). Jego debiutem filmowym była rola sparaliżowanego weterana wojennego w filmie „The Men” (1950), do której przygotowywał się, spędzając miesiąc w łóżku w szpitalu dla weteranów. To zaangażowanie w budowanie postaci było znakiem rozpoznawczym jego metody.

Ikona buntu i lata 50.

W latach 50. Marlon Brando stał się ikoną buntu. Jego rola Johnny’ego Strablera w filmie „The Wild One” z 1953 roku, gdzie jego wizerunek na motocyklu stał się symbolem luki pokoleniowej, ugruntowała jego pozycję jako symbolu nonkonformizmu i młodzieńczego sprzeciwu. Ta kreacja na zawsze wpisała się w historię kina jako wyraz ducha epoki.

Powrót na szczyt i lata 70.

Po okresie spadku popularności w latach 60., Marlon Brando powrócił na szczyt w 1972 roku rolą Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym”, która do dziś jest uważana za jedną z najwybitniejszych kreacji w historii. Film ten, w reżyserii Francisa Forda Coppoli, przyniósł mu Oscara dla najlepszego aktora. Rola Corleone, choć często błędnie kojarzona z włoskim pochodzeniem aktora, stała się jego znakiem rozpoznawczym. W późniejszych latach, mimo problemów zdrowotnych, Brando nadal pojawiał się na ekranie, udowadniając swój nieprzemijający talent. Jego rola w „Czasie apokalipsy” (1979) jest legendarna również dlatego, że pojawił się na planie z dużą nadwagą i nieprzygotowany, co zmusiło reżysera do filmowania go w cieniu. Był jednym z pierwszych aktorów, którzy otrzymali gażę w wysokości 1 miliona dolarów za rolę, co świadczyło o jego ogromnej sile przyciągania.

Debiut reżyserski

W 1961 roku Marlon Brando zadebiutował jako reżyser westernem „One-Eyed Jacks”, w którym również zagrał główną rolę. Film ten, choć nie odniósł spektakularnego sukcesu komercyjnego, pokazał jego wszechstronne zainteresowania artystyczne i chęć eksplorowania różnych aspektów przemysłu filmowego.

Ostatnie występy filmowe

Jego ostatnimi znaczącymi występami filmowymi były role w „Wyspie doktora Moreau” (1996) oraz „Rozgrywce” (The Score, 2001), gdzie wystąpił u boku Roberta De Niro. Te późniejsze role, choć mniej przełomowe niż jego wcześniejsze dokonania, stanowiły kolejny etap w bogatej i zróżnicowanej karierze aktorskiej.

Nagrody i osiągnięcia Marlon Brando

Marlon Brando był wielokrotnie doceniany za swój wybitny talent aktorski, czego dowodem są liczne nagrody i nominacje. Jego wpływ na kino został uhonorowany najbardziej prestiżowymi wyróżnieniami w branży filmowej.

Nagrody Akademii (Oscary)

Brando zdobył dwa Oscary dla najlepszego aktora pierwszoplanowego. Pierwszą statuetkę otrzymał za rolę dokera w filmie „Na nabrzeżach” (1954), gdzie jego gra została doceniona za autentyzm i siłę emocjonalną. Drugiego Oscara zdobył za postać Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym” (1972), arcydziele Francisa Forda Coppoli, które na zawsze zmieniło postrzeganie kina gangsterskiego. Te dwa Oscary dla najlepszego aktora są świadectwem jego niezwykłego talentu.

Inne prestiżowe nagrody

Oprócz Oscarów, talent Marlona Brando został doceniony wieloma innymi prestiżowymi nagrodami. Zdobył dwie nagrody Złotego Globu, trzy nagrody BAFTA oraz nagrodę dla najlepszego aktora na Festiwalu Filmowym w Cannes. W 1979 roku otrzymał również nagrodę Emmy dla najlepszego aktora drugoplanowego za występ w miniserialu „Roots: The Next Generations”, co potwierdza jego wszechstronność i umiejętność odnajdywania się w różnych formatach.

Nominacje do Nagrody Akademii

Marlon Brando był ośmiokrotnie nominowany do Nagrody Akademii, co świadczy o jego długotrwałej i konsekwentnej obecności w czołówce światowego kina. Nominacje te obejmowały role w takich filmach, jak „Viva Zapata!”, „Juliusz Cezar”, „Sayonara”, „Ostatnie tango w Paryżu” oraz „Sucha biała pora”. Te liczne nominacje do Oscara dla najlepszego aktora podkreślają jego znaczący wkład w rozwój sztuki aktorskiej.

Kontrowersje i skandale związane z Marlonem Brando

Kariera i życie Marlona Brando były nieodłącznie związane z kontrowersjami i skandalami, które często przyćmiewały jego artystyczne dokonania. Jego niekonwencjonalne zachowania i odważne decyzje wywoływały żywe reakcje i dyskusje.

Skandal na rozdaniu Oscarów

W 1973 roku Marlon Brando wywołał jeden z największych skandali w historii Oscarów, odmawiając przyjęcia statuetki za „Ojca chrzestnym”. Zamiast niego na scenę wysłana została Sacheen Littlefeather. Protest ten miał na celu zwrócenie uwagi na złe traktowanie rdzennych Amerykanów przez Hollywood, co pokazało głębokie zaangażowanie aktora w kwestie społeczne.

Kontrowersje związane z „Ostatnim tangiem w Paryżu”

Podczas pracy nad filmem „Ostatnie tango w Paryżu” (1972) jego relacje z reżyserem Bernardo Bertoluccim i aktorką Marią Schneider były napięte. Sam film wzbudził ogromne kontrowersje ze względu na śmiałe sceny erotyczne, a Brando otrzymał za swoją rolę nominację do Oscara dla najlepszego aktora, co tylko potęgowało dyskusje wokół dzieła.

Zachowanie na planie filmowym

Brando był znany z trudnego charakteru na planie filmowym. Często odmawiał uczenia się kwestii na pamięć, żądając, aby tekst był zapisany na tablicach (cue cards) umieszczonych poza zasięgiem wzroku kamery. Takie zachowanie, choć frustrujące dla współpracowników, było częścią jego niekonwencjonalnego podejścia do pracy.

Problemy osobiste w późniejszych latach życia

Ostatnie dwie dekady życia Marlona Brando były naznaczone problemami prawnymi jego dzieci oraz publicznymi zmaganiami z zaburzeniami nastroju i nadwagą. Te trudności osobiste kontrastowały z jego dawną chwałą, pokazując ludzką stronę legendy kina.

Ciekawostki i mniej znane fakty z życia Marlon Brando

Marlon Brando był postacią niezwykle barwną, a jego życie obfitowało w zaskakujące zdarzenia i nietuzinkowe zachowania. Oto kilka ciekawostek, które rzucają nowe światło na jego postać i karierę.

Edukacja i incydenty szkolne

Jako uczeń Libertyville High School, Brando wykazywał się talentem sportowym i dramatycznym, jednak oblewał wszystkie inne przedmioty. Doprowadziło to do jego wydalenia ze szkoły w 1941 roku. Podczas nauki w Shattuck Military Academy został ukarany za niesubordynację wobec oficera. Po próbie potajemnego wymknięcia się do miasta, władze uczelni wojskowej zdecydowały o jego usunięciu, co pokazuje jego wczesne skłonności do łamania zasad.

Podejście do aktorstwa i mistrzowie

Podczas lekcji u Stelli Adler, gdy poproszono klasę o udawanie kurczaków, na które zaraz spadnie bomba atomowa, Brando jako jedyny siedział spokojnie. Twierdził wtedy, że jako kurczak nie ma pojęcia, czym jest bomba, co odzwierciedlało jego unikalne podejście do analizy postaci. Choć powszechnie uważano go za ucznia Lee Strasberga, Brando publicznie nim gardził, nazywając Strasberga ambitnym i samolubnym człowiekiem, który przypisywał sobie cudze zasługi. Za swoją prawdziwą mentorkę uważał wyłącznie Stellę Adler.

Charakterystyczne cechy ról

Brando był znany z tego, że potrafił włożyć watę do ust, aby nadać swojej postaci w „Ojcu chrzestnym” charakterystyczny wygląd szczęki, co stało się jednym z jego znaków rozpoznawczych. Jego rola w „Czasie apokalipsy” (1979) jest legendarna również dlatego, że pojawił się na planie z dużą nadwagą i nieprzygotowany, co zmusiło reżysera do filmowania go w cieniu.

Finansowe aspekty kariery

Marlon Brando był jednym z pierwszych aktorów, którzy otrzymali gażę w wysokości 1 miliona dolarów za rolę, co świadczy o jego ogromnej sile przyciągania i wartości rynkowej w Hollywood. Mimo ogromnej sławy, Brando często wyrażał pogardę dla zawodu aktora, nazywając go zajęciem dla ludzi niedojrzałych.

Poglądy i działalność społeczna

Przez lata Brando wspierał ruchy na rzecz praw obywatelskich, w tym działalność Czarnych Panter, co pokazuje jego zaangażowanie w kwestie społeczne i polityczne tamtych czasów.

Prywatna wyspa

Marlon Brando był właścicielem własnej wyspy na Pacyfiku – atolu Tetiaroa w Polinezji Francuskiej, gdzie szukał prywatności i spokoju z dala od zgiełku show-biznesu.

Lista nagród i nominacji Marlona Brando

Marlon Brando zdobył liczne nagrody i wyróżnienia za swoje wybitne kreacje aktorskie. Poniżej znajduje się zestawienie jego najważniejszych osiągnięć:

• Dwa Oscary dla najlepszego aktora pierwszoplanowego: za „Na nabrzeżach” (1954) i „Ojca chrzestnego” (1972).
• Dwie nagrody Złotego Globu.
• Trzy nagrody BAFTA.
• Nagroda dla najlepszego aktora na Festiwalu Filmowym w Cannes.
• Nagroda Emmy dla najlepszego aktora drugoplanowego za występ w miniserialu „Roots: The Next Generations” (1979).
• Osiem nominacji do Nagrody Akademii, w tym za role w: „Viva Zapata!”, „Juliusz Cezar”, „Sayonara”, „Ostatnie tango w Paryżu” oraz „Sucha biała pora”.

Wybrane role filmowe Marlona Brando

Kariera Marlona Brando obfitowała w niezapomniane role, które na stałe wpisały się w historię kina. Poniżej przedstawiamy wybór jego najbardziej znaczących kreacji filmowych:

• „The Men” (1950) – debiut filmowy.
• „Tramwaj zwany pożądaniem” (Streetcar Named Desire, 1951) – rola Stanleya Kowalskiego.
• „Viva Zapata!” (1952).
• „Juliusz Cezar” (1953).
• „The Wild One” (1953) – jako Johnny Strabler.
• „Na nabrzeżach” (On the Waterfront, 1954) – rola, za którą otrzymał Oscara.
• „Sayonara” (1957).
• „Bunt na Bounty” (Mutiny on the Bounty, 1962) – gdzie poznał swoją trzecią żonę, Taritę Teriipaię.
• „Ojciec chrzestnym” (The Godfather, 1972) – jako Vito Corleone, rola przynosząca mu drugiego Oscara.
• „Ostatnie tango w Paryżu” (Last Tango in Paris, 1972).
• „Czas apokalipsy” (Apocalypse Now, 1979).
• „Wyspa doktora Moreau” (The Island of Dr. Moreau, 1996).
• „Rozgrywka” (The Score, 2001).

Ważne wydarzenia w życiu Marlona Brando

Życie Marlona Brando obfitowało w kluczowe momenty, które ukształtowały jego karierę i życie osobiste. Poniżej przedstawiamy chronologicznie najważniejsze z nich:

• 1930: Początek przyjaźni z Wallym Coxem.
• 1944: Debiut na Broadwayu w sztuce „I Remember Mama”.
• 1947: Potwierdzenie statusu gwiazdy rolą w „Tramwaju zwanym pożądaniem” na Broadwayu.
• 1950: Debiut filmowy w „The Men”.
• 1953: Rola w „The Wild One”, która uczyniła go ikoną buntu.
• 1954: Zdobycie pierwszego Oscara za „Na nabrzeżach”.
• 1961: Debiut reżyserski z filmem „One-Eyed Jacks”.
• 1972: Przełomowa rola Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym” i zdobycie drugiego Oscara.
• 1973: Skandal na rozdaniu Oscarów, odmowa przyjęcia statuetki.
• 1979: Nagroda Emmy za rolę w miniserialu „Roots: The Next Generations”.
• 1995: Wywiad w Irlandii, w którym wyraził przywiązanie do swoich korzeni.
• 2004: Śmierć aktora w wieku 80 lat.

Warto wiedzieć: Marlon Brando był jednym z pierwszych aktorów, którzy za swoją rolę otrzymali gażę w wysokości 1 miliona dolarów. Mimo ogromnej sławy, często wyrażał pogardę dla zawodu aktora, nazywając go zajęciem dla ludzi niedojrzałych.

Marlon Brando zrewolucjonizował aktorstwo, pozostawiając po sobie dziedzictwo niezapomnianych ról i nieustannego wpływu na sztukę filmową. Jego kariera, choć naznaczona kontrowersjami, na zawsze zapisała się w historii kina jako przykład geniuszu, przełamywania barier i głębokiego zaangażowania w sztukę, której granice sam wielokrotnie poszerzał.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marlon_Brando