Mary Pickford: Ikona Kina Niemego i Królowa Hollywood

0

Mary Pickford, urodzona jako Gladys Louise Smith 8 kwietnia 1892 roku w Toronto, była kanadyjsko-amerykańską aktorką, producentką i jedną z najbardziej wpływowych postaci wczesnego Hollywood. Znana jako „Królowa Kinematografii” i „Ulubienica Ameryki”, wywarła ogromny wpływ na rozwój przemysłu filmowego, stając się ikoną ery kina niemego i jedną z pierwszych kobiet, które z sukcesem prowadziły własne przedsiębiorstwa w Hollywood. Jej bogata biografia, obejmująca złożone obywatelstwo, liczne nagrody i wpływy w świecie filmu, zasługuje na szczegółowe przybliżenie.

W chwili śmierci w 1979 roku, w wieku 87 lat, pozostawiła po sobie dziedzictwo jako jedna z pierwszych wielkich gwiazd kina i współzałożycielka wytwórni United Artists, która na zawsze zmieniła oblicze przemysłu filmowego. Jej życie, od trudnego dzieciństwa w Kanadzie po status międzynarodowej gwiazdy i bizneswoman, jest fascynującą opowieścią o determinacji, talencie i innowacyjności.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na maj 2024 roku miałaby 132 lata.
• Żona/Mąż: Była dwukrotnie zamężna – z Owenem Moore’em i Douglasem Fairbanksem.
• Dzieci: Nie miała własnych dzieci.
• Zawód: Aktorka, producentka filmowa, businesswoman.
• Główne osiągnięcie: Współzałożycielka wytwórni United Artists, zdobywczyni Oscara dla najlepszej aktorki, ikona kina niemego.

Podstawowe informacje o Mary Pickford

Mary Pickford, której prawdziwe nazwisko brzmiało Gladys Louise Smith, narodziła się 8 kwietnia 1892 roku w Toronto w Kanadzie. Jej niezwykła popularność i sukcesy biznesowe przyniosły jej przydomki „Królowej Kinematografii” (Queen of the Movies) oraz „Ulubienicy Ameryki” (America’s Sweetheart). Przez znaczną część swojego życia, od narodzin w 1892 roku do 1947 roku, posiadała status poddanej brytyjskiej. Jednak jej droga zawodowa i osobista doprowadziła do przyjęcia obywatelstwa Stanów Zjednoczonych w 1920 roku, a następnie obywatelstwa kanadyjskiego w 1947 roku. Mary Pickford zmarła 29 maja 1979 roku w Santa Monica w Kalifornii, w wieku 87 lat. Jej prochy spoczęły na cmentarzu Forest Lawn Memorial Park w Glendale, w stanie Kalifornia.

Początki i życie rodzinne

Dzieciństwo i rodzina

Dzieciństwo Gladys Louise Smith było naznaczone trudnościami. Jej ojciec, John Charles Smith, był alkoholikiem i pracował dorywczo. Jego przedwczesna śmierć 11 lutego 1898 roku, w wyniku zakrzepu krwi po wypadku w pracy, postawiła rodzinę w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Matka Mary, Charlotte Hennessey, była irlandzką katoliczką, która po śmierci męża musiała podjąć się pracy jako szwaczka. To właśnie Charlotte, widząc potencjał w swoich dzieciach, wprowadziła całą rodzinę do świata teatru, szukając w nim sposobu na zapewnienie bytu. Rodzeństwo Mary, Lottie (ur. 1893) i Jack (ur. 1896), również podążyło śladami siostry, zostając aktorami. Warto zaznaczyć, że choć Charlotte ochrzciła dzieci w wierze metodystycznej, to w wieku czterech lat Mary została potajemnie ochrzczona przez katolickiego księdza jako Gladys Marie Smith, co świadczy o złożoności jej wczesnych doświadczeń religijnych.

Wczesne lata w teatrze

Po śmierci ojca rodzina Smithów przez sześć lat podróżowała pociągami po Stanach Zjednoczonych, występując w niskiej klasy spektaklach teatralnych. Była to próba wyjścia z ubóstwa i zapewnienia sobie podstawowych środków do życia. Mary zadebiutowała na scenie w wieku zaledwie 7 lat, grając w sztuce „The Silver King”. Te wczesne doświadczenia teatralne stanowiły fundament dla jej późniejszej, oszałamiającej kariery w Hollywood, kształtując jej warsztat aktorski i sceniczną prezencję.

Kariera aktorska

Przełom na Broadwayu i debiut filmowy

Prawdziwy przełom w karierze Mary Pickford nastąpił w 1907 roku, kiedy to zdobyła rolę w broadwayowskiej sztuce „The Warrens of Virginia”. To właśnie podczas tej produkcji producent David Belasco wymusił na niej zmianę nazwiska z Gladys Smith na Mary Pickford. Następnie, 19 kwietnia 1909 roku, Mary przeszła test ekranowy w Biograph Company. Choć początkowo nie otrzymała roli w „Pippa Passes”, reżyser D.W. Griffith był nią tak zachwycony, że zaoferował jej stałą pracę. Griffith zaproponował jej wynagrodzenie w wysokości 10 dolarów dziennie, co było znacząco wyższą stawką niż zarabiali inni aktorzy w studio. To właśnie w Biograph Company rozpoczęła się jej oszałamiająca kariera w kinie, która miała zrewolucjonizować przemysł filmowy.

Złota era kina niemego i budowanie potęgi

W swoim pierwszym roku pracy w filmie, w 1909 roku, Mary Pickford wykazała się niezwykłą wydajnością, występując w aż 51 produkcjach. To średnio jedna produkcja tygodniowo, co świadczy o jej zaangażowaniu i wszechstronności. Grała niemal każdą postać, od skromnych sprzątaczek i sekretarek, po niewolnice i Indianki, udowadniając swoją zdolność do wcielania się w różnorodne role. Jej talent i charyzma szybko przyniosły jej uznanie publiczności. Do 1916 roku Mary Pickford stała się pierwszą aktorką w historii, która podpisała kontrakt na milion dolarów. Gwarantował jej on 1.04 miliona USD (równowartość około 22.75 mln USD w 2024 roku) oraz połowę zysków z filmów, co było bezprecedensowym osiągnięciem i dowodem jej ogromnej siły rynkowej. Ten kontrakt ugruntował jej pozycję jako potęgi finansowej w młodym Hollywood.

Współpraca z D.W. Griffith’em

Współpraca z D.W. Griffith’em była kluczowym etapem w karierze Mary Pickford. Po tym, jak Griffith zachwycił się jej testem ekranowym w Biograph Company w 1909 roku, zaoferował jej znacząco wyższe wynagrodzenie niż innym aktorom. To właśnie Griffith dostrzegł w młodej Gladys Smith potencjał, który pozwolił jej na szybki rozwój aktorski w erze kina niemego. Jej debiut w filmie u boku tego reżysera otworzył jej drzwi do świata kina, gdzie wkrótce miała stać się jedną z największych gwiazd. Warto podkreślić, że to Mary Pickford wprowadziła do studia Biograph siostry Lillian i Dorothy Gish, pomagając im rozpocząć wielkie kariery w erze kina niemego, co świadczy o jej pozycji i wpływie na branżę.

Sukcesy kasowe i finansowe

Lata 20. XX wieku były dla Mary Pickford okresem ogromnych sukcesów kasowych. Jej filmy generowały znaczące zyski, potwierdzając jej status jako jednej z najbardziej dochodowych gwiazd Hollywood. Przykładem jest film „Pollyanna” z 1920 roku, który zarobił 1.1 miliona USD, a „Rosita” z 1923 roku przekroczyła barierę miliona dolarów przychodu. Jej potęga finansowa była widoczna już wcześniej; podpisując nowy kontrakt z Adolphem Zukorem w 1916 roku, otrzymywała rekordową pensję 10 000 dolarów tygodniowo oraz pełną kontrolę kreatywną nad swoimi produkcjami. To pozwalało jej nie tylko na rozwój artystyczny, ale także na budowanie stabilnej pozycji finansowej i biznesowej w dynamicznie rozwijającym się Hollywood.

Założenie United Artists

W 1919 roku, w dążeniu do uzyskania pełnej kontroli nad dystrybucją swoich dzieł i artystyczną wolnością, Mary Pickford, wraz z Charliem Chaplinem, Douglasem Fairbanksem i D.W. Griffithem, założyła wytwórnię United Artists. Był to przełomowy moment w historii Hollywood, tworząc pierwszą firmę producencko-dystrybucyjną założoną przez samych artystów. United Artists pozwoliło im na niezależność od studiów filmowych i większą kontrolę nad własnymi projektami. Ta inicjatywa umocniła pozycję Mary Pickford nie tylko jako gwiazdy, ale także jako wizjonerki i przedsiębiorczyni, która potrafiła kształtować przyszłość branży filmowej. Fakt, że współzałożycielka United Artists, Mary Pickford, miała tak znaczący wpływ na jej powstanie, podkreśla jej innowacyjny charakter i zaangażowanie w rozwój kina.

Wyzwania związane z kinem dźwiękowym

Pojawienie się kina dźwiękowego stanowiło wyzwanie dla wielu gwiazd ery kina niemego, a Mary Pickford nie była wyjątkiem. Aktorka początkowo lekceważyła nowe medium, twierdząc, że dodawanie dźwięku do filmów jest jak „nakładanie szminki na Wenus z Milo”. To podejście, choć zrozumiałe w kontekście jej wcześniejszych sukcesów, przyczyniło się do spadku jej popularności w latach 30. XX wieku. W 1928 roku, aby udowodnić, że gwiazdy kina niemego posiadają głosy nadające się do filmów dźwiękowych, wzięła udział w audycji radiowej „The Dodge Brothers Hour”. To świadczy o jej proaktywnym podejściu do zmian w przemyśle i chęci adaptacji do nowych technologii, nawet jeśli początkowo była sceptyczna wobec dźwięku w kinie.

Życie prywatne i związki

Pierwsze małżeństwo

Pierwszym mężem Mary Pickford był Owen Moore, amerykański aktor, z którym wzięła ślub w 1910 roku. Ich związek nie był jednak tak publicznie znany i udokumentowany jak jej późniejsze małżeństwo. Szczegóły dotyczące ich relacji są mniej obszerne w dostępnych faktach biograficznych, jednak stanowiły one ważny etap w jej życiu osobistym przed osiągnięciem szczytu sławy i wejściem w związek, który na zawsze zapisał się w historii Hollywood.

Słynny związek z Douglasem Fairbanksem

Drugim mężem Mary Pickford był gwiazdor Douglas Fairbanks. Ich ślub odbył się w 1920 roku i był jednym z najbardziej medialnych wydarzeń epoki. Para ta, nazywana „złotym małżeństwem Hollywood”, cieszyła się ogromną popularnością i wpływami. Ich wspólne życie, choć zakończone rozwodem w 1936 roku, było okresem intensywnej pracy, sukcesów i budowania potęgi w przemyśle filmowym. Douglas Fairbanks Jr., syn aktora, wspominał, że jako dziecko brał Mary za swoją nową koleżankę do zabawy pociągami, co świadczy o tym, jak blisko byli z rodziną i jak naturalnie obecna była Mary w ich życiu, pomimo burzliwego rozwoju jej kariery i związku z jego ojcem.

Nagrody i osiągnięcia

Oscar za rolę w „Coquette”

W 1929 roku Mary Pickford zdobyła drugą w historii Nagrodę Akademii dla najlepszej aktorki za swoją rolę w filmie „Coquette”. Był to jej pierwszy film dźwiękowy i jednocześnie jedno z jej ostatnich wielkich osiągnięć aktorskich. Przyznanie jej tej nagrody wywołało wówczas spore kontrowersje, co często towarzyszyło nagrodom dla gwiazd kina niemego w okresie przejściowym do ery dźwięku. Mimo to, Oscar ten był potwierdzeniem jej niezaprzeczalnego talentu i wpływu na przemysł filmowy, nawet w obliczu zmieniających się trendów i technologii.

Honorowy Oscar i miejsca w historii kina

W uznaniu jej ogromnego wkładu w rozwój amerykańskiego kina i przemysłu filmowego, Akademia przyznała Mary Pickford honorową nagrodę w 1976 roku. To wyróżnienie podkreśliło jej długotrwałe i znaczące oddziaływanie na świat filmu. W 1999 roku Amerykański Instytut Filmowy sklasyfikował ją na 24. miejscu listy największych żeńskich gwiazd klasycznego kina Hollywood, co jest kolejnym dowodem na jej trwałe miejsce w historii kinematografii. Jej wpływ na branżę sięgał jednak dalej – w 1927 roku była jedną z 36 osób, które założyły Akademię Wiedzy i Sztuki Filmowej (AMPAS), organizację odpowiedzialną za przyznawanie Oscarów do dziś.

Współzałożycielka Akademii (AMPAS)

Udział Mary Pickford w założeniu Akademii Wiedzy i Sztuki Filmowej w 1927 roku świadczy o jej zaangażowaniu w kształtowanie przyszłości przemysłu filmowego. Jako jedna z 36 pionierów, współtworzyła organizację, która do dziś jest najbardziej prestiżowym gremium przyznającym nagrody filmowe na świecie. Jej obecność wśród założycieli podkreśla jej wizjonerskie podejście i chęć wpływania na rozwój tej sztuki, nie tylko jako aktorka, ale także jako jedna z kluczowych postaci w jej instytucjonalizacji i promowaniu. To pokazuje, że jej ambicje wykraczały poza własną karierę, obejmując dobro całej branży.

Dziedzictwo i filantropia

Mary Pickford Foundation

Mary Pickford, świadoma znaczenia swojego dziedzictwa, założyła fundację swojego imienia – Mary Pickford Foundation. Ta organizacja do dziś zajmuje się ochroną jej spuścizny artystycznej i promowaniem edukacji filmowej. Fundacja działa na rzecz zachowania jej filmów, dokumentów i pamiątek, zapewniając dostęp do jej twórczości przyszłym pokoleniom. Działania fundacji obejmują również wspieranie młodych twórców i promowanie badań nad historią kina, co stanowi kontynuację jej pasji do sztuki filmowej i jej rozwoju.

Ciekawostki i kontrowersje

Ikoniczne przydomki i status

Mary Pickford zdobyła miano „Królowej Kinematografii” (Queen of the Movies) i „Ulubienicy Ameryki” (America’s Sweetheart) dzięki swojej ogromnej popularności i sukcesom biznesowym. Te przydomki nie były jedynie pustymi sloganami, lecz odzwierciedlały głębokie uwielbienie publiczności i jej dominującą pozycję w przemyśle filmowym. Jej wizerunek stał się symbolem amerykańskiego snu i kobiecej siły, co dodatkowo umacniało jej status ikony. Jej wpływ na kulturę popularną był tak znaczący, że jej imię i dzieła są do dziś rozpoznawalne na całym świecie.

Złożone obywatelstwo

Złożone obywatelstwo Mary Pickford odzwierciedla jej wielowymiarową tożsamość i karierę. Przez większość życia, od narodzin w 1892 roku do 1947 roku, posiadała status poddanej brytyjskiej, co wynikało z jej kanadyjskiego pochodzenia. Jednak w 1920 roku, w szczytowym okresie swojej kariery w Stanach Zjednoczonych, przyjęła obywatelstwo amerykańskie. Po raz kolejny zmieniła swój status w 1947 roku, uzyskując obywatelstwo kanadyjskie. Ta ewolucja statusu obywatelskiego świadczy o jej długiej i bogatej podróży życiowej, łączącej różne kultury i narodowości.

Skandal z obcięciem włosów

W 1928 roku, po śmierci matki, Mary Pickford podjęła decyzję, która wywołała sensację i trafiła na pierwsze strony gazet, w tym „The New York Times”. Aktorka obcięła swoje słynne, długie loki, które były uznawane za symbol kobiecej cnoty, na rzecz modnego wówczas boba. Ten akt symbolizował dla wielu jej odejście od dotychczasowego wizerunku i próbę odnalezienia się w nowej rzeczywistości po osobistej tragedii. Skandal ten pokazał, jak silnie wizerunek publiczny gwiazdy był związany z jej wyglądem i jak nawet tak osobista decyzja mogła wywołać szerokie społeczne poruszenie.

Niski wzrost jako atut

Niski wzrost Mary Pickford, mierzącej poniżej 150 cm, stanowił jeden z jej charakterystycznych atrybutów, który w połączeniu z jej naturalistyczną grą aktorską pozwalał jej wiarygodnie wcielać się w role dzieci nawet w dorosłym wieku. Ta umiejętność odgrywania młodszych postaci, takich jak tytułowa bohaterka w filmie „Pollyanna”, przyczyniła się do jej popularności i stworzenia specyficznego wizerunku niewinnej, uroczej dziewczyny. Jej fizyczne cechy, w połączeniu z talentem, idealnie wpisywały się w archetyp postaci, które pokochała publiczność.

Promocja innych gwiazd

Mary Pickford odgrywała znaczącą rolę nie tylko w budowaniu własnej kariery, ale także w promowaniu innych talentów. To ona wprowadziła do studia Biograph siostry Lillian i Dorothy Gish, pomagając im rozpocząć wielkie kariery w erze kina niemego. Jej gest wsparcia dla innych aktorek świadczy o jej wpływie na branżę i chęci dzielenia się sukcesem, co było rzadkością w konkurencyjnym świecie Hollywood. Działania te umocniły jej pozycję jako wpływowej postaci, która potrafiła kształtować przyszłość kina, wspierając młode talenty.

Radio jako dowód talentu

W obliczu nadchodzącej ery kina dźwiękowego, Mary Pickford aktywnie działała na rzecz udowodnienia, że gwiazdy kina niemego posiadają odpowiednie predyspozycje do pracy w nowych mediach. 29 marca 1928 roku wzięła udział w audycji radiowej „The Dodge Brothers Hour”, której celem było zaprezentowanie jej głosu i udowodnienie słuchaczom, że ona i inne gwiazdy kina niemego są w stanie odnaleźć się w filmach dźwiękowych. To świadczy o jej proaktywnym podejściu do zmian w przemyśle i chęci adaptacji do nowych technologii, nawet jeśli początkowo była sceptyczna wobec dźwięku w kinie.

Podsumowanie i śmierć

Mary Pickford, urodzona jako Gladys Louise Smith 8 kwietnia 1892 roku w Toronto, zmarła 29 maja 1979 roku w Santa Monica w Kalifornii, w wieku 87 lat. Jej życie było niezwykłą podróżą od trudnego dzieciństwa do statusu globalnej supergwiazdy i wpływowej bizneswoman. Ikoniczne przydomki „Królowej Kinematografii” i „Ulubienicy Ameryki” najlepiej oddają jej pozycję w sercach widzów i historii kina. Jej złożone obywatelstwo, obejmujące status poddanej brytyjskiej, obywatelstwo amerykańskie i kanadyjskie, odzwierciedla jej wielowymiarową tożsamość. Spoczywa na cmentarzu Forest Lawn Memorial Park w Glendale. Mary Pickford pozostawiła po sobie trwałe dziedzictwo, które jest pielęgnowane przez Mary Pickford Foundation, a jej wkład w rozwój kina został uhonorowany licznymi nagrodami, w tym Oscarem za rolę w „Coquette” i honorowym Oscarem za całokształt twórczości.

Kluczowe daty z życia Mary Pickford

Poniższe zestawienie prezentuje chronologiczny przegląd najważniejszych wydarzeń z życia Mary Pickford, od jej narodzin po śmierć, podkreślając kluczowe momenty jej kariery i życia osobistego.

• 8 kwietnia 1892 – Narodziny Gladys Louise Smith w Toronto, Kanada.
• 11 lutego 1898 – Śmierć ojca, Johna Charlesa Smitha.
• 1907 – Przełomowa rola na Broadwayu w „The Warrens of Virginia” i zmiana nazwiska na Mary Pickford.
• 19 kwietnia 1909 – Rozpoczęcie kariery filmowej w Biograph Company.
• 1909 – Występ w 51 produkcjach filmowych.
• 1910 – Ślub z Owenem Moore’em.
• 1916 – Podpisanie pierwszego kontraktu na milion dolarów, czyniąc ją pierwszą milionerką Hollywood.
• 1919 – Współzałożycielka wytwórni United Artists.
• 1920 – Ślub z Douglasem Fairbanksem; przyjęcie obywatelstwa Stanów Zjednoczonych.
• 1920 – Sukces kasowy filmu „Pollyanna”.
• 1923 – Film „Rosita” przekroczył milion dolarów przychodu.
• 1927 – Współzałożycielka Akademii Wiedzy i Sztuki Filmowej (AMPAS).
• 1928 – Skandal z obcięciem włosów.
• 29 marca 1928 – Udział w audycji radiowej „The Dodge Brothers Hour”.
• 1929 – Zdobycie Oscara dla najlepszej aktorki za rolę w „Coquette”.
• 1933 – Nieudany test w Technicolorze do „Alicji w Krainie Czarów”.
• 1936 – Rozwód z Douglasem Fairbanksem.
• 1947 – Uzyskanie obywatelstwa kanadyjskiego.
• 1976 – Przyznanie honorowego Oscara za całokształt twórczości.
• 29 maja 1979 – Śmierć w Santa Monica w Kalifornii w wieku 87 lat.
• 1999 – Klasyfikacja przez Amerykański Instytut Filmowy na 24. miejscu listy największych żeńskich gwiazd klasycznego kina Hollywood.

Nagrody i wyróżnienia Mary Pickford

Mary Pickford została uhonorowana licznymi nagrodami i wyróżnieniami, które podkreślają jej znaczący wkład w rozwój kinematografii. Jej talent i wpływ na przemysł filmowy zostały docenione zarówno przez krytyków, jak i przez instytucje branżowe.

Rodzina Mary Pickford

Życie rodzinne Mary Pickford, choć często pozostawało w cieniu jej kariery, było ważnym elementem jej biografii. Jej relacje z matką i rodzeństwem, a także z mężami, kształtowały jej ścieżkę życiową.

• Matka: Charlotte Hennessey.
• Rodzeństwo:
  • Lottie Pickford (ur. 1893) – aktorka.
  • Jack Pickford (ur. 1896) – aktor.
• Pierwszy mąż: Owen Moore (ślub w 1910 roku).
• Drugi mąż: Douglas Fairbanks (ślub w 1920 roku, rozwód w 1936 roku).

Warto wiedzieć: Choć Mary Pickford nie miała własnych dzieci, jej relacje z pasierbem, Douglasem Fairbanksem Jr., były bliskie, co świadczy o jej zaangażowaniu w życie rodzinne partnera.

Kluczowe filmy i osiągnięcia finansowe

Kariera Mary Pickford obfitowała w liczne sukcesy filmowe i finansowe, które ugruntowały jej pozycję jako jednej z najpotężniejszych postaci w historii Hollywood.

• 1909 – Wystąpiła w 51 produkcjach filmowych, grając różnorodne role.
• 1916 – Podpisała kontrakt na milion dolarów, stając się pierwszą aktorką-milionerką w Hollywood. Otrzymywała pensję 10 000 dolarów tygodniowo z pełną kontrolą kreatywną.
• 1919 – Współzałożycielka United Artists, rewolucjonizując dystrybucję filmową.
• 1920 – Film „Pollyanna” przyniósł dochód 1.1 miliona USD.
• 1923 – Film „Rosita” przekroczył barierę miliona dolarów przychodu.

Warto wiedzieć: Status pierwszej milionerki Hollywood i współzałożycielka United Artists to dowody na to, jak innowacyjna i przedsiębiorcza była Mary Pickford, wykraczając poza tradycyjną rolę aktorki.

Historia Mary Pickford uczy, że odwaga w dążeniu do artystycznej i finansowej niezależności, połączona z talentem i ciężką pracą, może przynieść nie tylko sukces, ale i trwale zmienić oblicze całej branży.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Mary_Pickford