William Shakespeare, urodzony prawdopodobnie 23 kwietnia 1564 roku w Stratford-upon-Avon, jest powszechnie uznawany za jednego z najwybitniejszych pisarzy literatury angielskiej oraz poetę narodowego Anglii. Jego pełna nazwa, którą znamy dzisiaj, to William Shakespeare. Na dzień dzisiejszy Szekspir miałby 460 lat. Jest autorem 38 sztuk i 154 sonetów, a jego wpływ na język angielski jest nieoceniony. Dzieła takie jak „Hamlet”, „Makbet” i „Romeo i Julia” do dziś stanowią trzon światowego repertuaru teatralnego i literackiego.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 460 lat (na maj 2024)
- Żona/Mąż: Anne Hathaway
- Dzieci: Susanna, Hamnet, Judith
- Zawód: Poeta, dramaturg, aktor
- Główne osiągnięcie: Stworzenie 38 sztuk i 154 sonetów, wpływ na język angielski
Podstawowe informacje o Williamie Szekspirze
William Shakespeare, którego nazwisko w czasach elżbietańskich mogło przyjmować ponad sto różnych form pisowni, takich jak Shakspere, Shakspear czy Shakespere, przyszedł na świat w Stratford-upon-Avon. Pisarz zmarł w tym samym miasteczku 23 kwietnia (według kalendarza juliańskiego), co odpowiada 3 maja według kalendarza gregoriańskiego, w roku 1616. Jego status narodowy i literacki jest niepodważalny – jest on uznawany za poetę narodowego Anglii i jednego z najwybitniejszych pisarzy w historii literatury angielskiej. Jego wszechstronność objawiała się w pracy jako poeta, dramaturg oraz aktor.
Data i miejsce urodzenia
Dokładna data urodzenia Williama Szekspira nie została jednoznacznie udokumentowana. Przyjmuje się ją na podstawie zapisu o chrzcie, który odbył się 26 kwietnia 1564 roku, wskazując na 23 kwietnia 1564 roku jako prawdopodobny dzień narodzin. Miejscem jego przyjścia na świat było Stratford-upon-Avon.
Warianty nazwiska i pisownia
W epoce elżbietańskiej zasady pisowni nie były tak rygorystyczne jak dzisiaj, co doprowadziło do istnienia licznych wariantów nazwiska Williama Szekspira. W dokumentach i publikacjach z tamtego okresu można natrafić na formy takie jak Shakspere, Shakspear, Shakespere, Shaksper, Shaxper, a także Shake-speare. Ta różnorodność odzwierciedla panujące wówczas normy językowe.
Data i miejsce śmierci
William Shakespeare zmarł 23 kwietnia 1616 roku według kalendarza juliańskiego, co w przeliczeniu na kalendarz gregoriański wypada na 3 maja tego samego roku. Jego odejście nastąpiło w rodzinnym Stratford-upon-Avon, miejscu, które było świadkiem jego narodzin i życia.
Status narodowy i literacki
William Shakespeare jest powszechnie uznawany za poetę narodowego Anglii oraz jednego z najwybitniejszych pisarzy w historii literatury angielskiej. Jego dorobek obejmuje zarówno poezję, jak i dramaty, a jego twórczość wywarła ogromny wpływ na rozwój języka angielskiego i światowej literatury. Pełnił on potrójną rolę zawodową jako poeta, dramaturg oraz aktor, co świadczy o jego wszechstronnym talencie.
Życie prywatne Williama Szekspira
William Shakespeare był trzecim z ośmiorga dzieci Johna Shakespeare’a, rękawicznika i lokalnego polityka, oraz Mary Arden, pochodzącej ze znanej i zamożnej rodziny. Jego edukacja w lokalnej szkole w Stratford, pod okiem magistrów z Oxfordu, obejmowała zgłębianie tajników łaciny, historii, retoryki oraz literatury antycznej. Młody William prawdopodobnie musiał przerwać naukę w wieku 14 lub 15 lat z powodu kłopotów finansowych ojca. W 1582 roku, mając zaledwie 18 lat, poślubił starszą o osiem lat Anne Hathaway, co mogło być spowodowane jej ciążą. Para doczekała się trojga dzieci. Tragiczny wpływ na życie pisarza miała śmierć jedynego syna, Hamneta, który zmarł w wieku 11 lat z nieznanych przyczyn.
Rodzice i pochodzenie
William Shakespeare był trzecim z ośmiorga dzieci Johna Shakespeare’a i Mary Arden. Jego ojciec, John, był rzemieślnikiem zajmującym się produkcją rękawiczek, a także aktywnym lokalnym politykiem. Matka, Mary Arden, pochodziła ze znanej i zamożnej rodziny, co mogło mieć wpływ na status społeczny rodziny Shakespeare’ów.
Edukacja w Stratford
William Shakespeare uczęszczał do lokalnej szkoły w Stratford-upon-Avon. Tam, pod okiem wykwalifikowanych nauczycieli, prawdopodobnie związanych z Uniwersytetem Oksfordzkim, zgłębiał wiedzę z zakresu łaciny, historii, retoryki oraz literatury antycznej. Przerwanie nauki w wieku około 14-15 lat było prawdopodobnie spowodowane trudnościami finansowymi, z jakimi borykał się jego ojciec.
Małżeństwo z Anne Hathaway
W 1582 roku, w wieku zaledwie 18 lat, William Shakespeare poślubił Anne Hathaway. Była ona od niego starsza o osiem lat, mając wówczas 26 lat. Szybki ślub, prawdopodobnie spowodowany ciążą Anne, stanowił ważny moment w jego życiu osobistym.
Dzieci i potomstwo
William Shakespeare miał troje dzieci. Najstarsza była córka Susanna, a następnie urodziły się bliźnięta: syn Hamnet i córka Judith. Tragiczne wydarzenie, które odcisnęło piętno na życiu pisarza, stanowiła śmierć jego jedynego syna, Hamneta, który zmarł w wieku 11 lat z nieznanych przyczyn.
Kariera zawodowa Williama Szekspira
Okres między 1585 a 1592 rokiem w biografii Szekspira określany jest mianem „straconych lat”, o których zachowało się niewiele informacji. Istnieją jedynie spekulacje, że w tym czasie mógł pracować jako guwerner, sekretarz lub aktor. Większość swoich kluczowych dzieł, w tym 38 sztuk i 154 sonety, Szekspir stworzył między 1586 a 1612 rokiem, demonstrując niezwykłą biegłość zarówno w komedii, jak i tragedii. Poza pisaniem, William był również aktywnym aktorem. W 1610 roku John Davies z Hereford odnotował, że „dobry Will” grywał role „królewskie”, co sugeruje jego znaczenie w obsadzie teatralnej, będąc członkiem jednej z najlepszych trup teatralnych tamtych czasów – Lorda Szambelana.
Okres „straconych lat”
W latach 1585–1592 biografia Williama Szekspira jest naznaczona tzw. „straconymi latami”, w których jego działalność jest słabo udokumentowana. Istnieją jedynie hipotezy, że w tym czasie mógł zarobkować jako guwerner, sekretarz lub rozwijać swoje umiejętności aktorskie.
Aktywność twórcza: Dramaty i Sonety
Najpłodniejszy okres twórczości Williama Szekspira przypada na lata 1586–1612. W tym czasie napisał on większość swoich najważniejszych dzieł, w tym 38 sztuk teatralnych oraz 154 sonety. Jego twórczość cechowała się wszechstronnością, obejmując zarówno gatunek komedii, jak i tragedii, co potwierdza jego wyjątkowy talent literacki.
Działalność aktorska i teatralna
William Shakespeare nie ograniczał się jedynie do pisania. Był również aktywnym aktorem. Wzmianka Johna Daviesa z Hereford z 1610 roku sugeruje, że „dobry Will” często obsadzany był w rolach „królewskich”, co świadczy o jego znaczeniu i umiejętnościach scenicznych w ramach trupy teatralnej, do której należał, m.in. trupy Lorda Szambelana.
Osiągnięcia i wpływ Williama Szekspira
William Shakespeare jest najczęściej cytowanym pisarzem anglojęzycznym na świecie, a jego wpływ na rozwój języka angielskiego jest monumentalny – przypisuje mu się wprowadzenie do niego około 1600 nowych słów (neologizmów). Choć cieszył się popularnością za życia, prawdziwy kult i status literackiego geniusza ugruntowały się dopiero po jego śmierci. Jego dzieła, docenione przez wybitne osobistości, stały się kamieniem węgielnym literatury światowej, a jego wpływ jest odczuwalny do dziś, również w literaturze polskiej poprzez liczne przekłady i analizy jego twórczości. Warto wiedzieć, że jego dom rodzinny w Stratford-upon-Avon jest dziś muzeum.
Wpływ na język angielski
Wkład Williama Szekspira w rozwój języka angielskiego jest nieoceniony. Uznawany za najczęściej cytowanego pisarza anglojęzycznego, przypisuje mu się wprowadzenie do języka około 1600 neologizmów, które stały się integralną częścią współczesnej komunikacji. Jego styl i bogactwo słownictwa ukształtowały współczesną formę języka angielskiego.
Pośmiertna sława i kult
Choć William Shakespeare cieszył się uznaniem w czasach swojego życia, jego status jako literackiego geniusza ugruntował się na dobre po śmierci. Dopiero wówczas jego dzieła zostały w pełni docenione przez prominentne osobistości, co zapoczątkowało kult jego twórczości. Dziś jest on uważany za jednego z najwybitniejszych pisarzy wszech czasów.
Ciekawostki i kontrowersje dotyczące Williama Szekspira
Dom rodzinny Williama Szekspira w Stratford-upon-Avon, położony przy Henley Street, przetrwał do dziś i funkcjonuje jako muzeum poświęcone artyście, zarządzane przez Shakespeare Birthplace Trust. Do jego najsłynniejszych dzieł należą tragedie „Hamlet”, „Makbet” oraz „Romeo i Julia”, które są najchętniej wystawianymi sztukami na świecie. W twórczości Shakespeare’a można odnaleźć również wątki polskie, co jest przedmiotem analiz w kontekście jego wpływu na literaturę polską i historię polskich tłumaczeń jego tekstów. Trwają nieustające debaty naukowe dotyczące autorstwa jego dzieł, a także dokładnej chronologii powstawania poszczególnych sztuk i wierszy, co dodaje aury tajemniczości wokół postaci wielkiego dramaturga.
Miejsce urodzenia jako muzeum
Dom rodzinny Williama Szekspira przy Henley Street w Stratford-upon-Avon jest dziś ważnym zabytkiem i atrakcją turystyczną. Obiekt jest zarządzany przez Shakespeare Birthplace Trust i pełni funkcję muzeum, prezentującego życie i twórczość wielkiego pisarza.
Najsłynniejsze dzieła
Do kanonu literatury światowej należą przede wszystkim tragedie Williama Szekspira: „Hamlet”, „Makbet” oraz „Romeo i Julia”. Te arcydzieła dramatu są do dziś najczęściej wystawianymi sztukami na świecie, świadcząc o ich uniwersalnym przesłaniu i ponadczasowej wartości artystycznej.
Polonica w twórczości
Twórczość Williama Szekspira zawiera również wątki polskie, co jest przedmiotem analiz w kontekście jego wpływu na literaturę polską i historię polskich tłumaczeń jego tekstów. Te powiązania świadczą o uniwersalności jego dzieł i ich oddziaływaniu na różne kręgi kulturowe.
Warianty nazwiska
W czasach elżbietańskich pisownia nie była ujednolicona, co skutkowało istnieniem ponad stu odmian nazwiska artysty. W dokumentach i publikacjach pojawiały się formy takie jak:
- Shakspere
- Shakspear
- Shakespere
- Shaksper
- Shaxper
- Shake-speare
Dzieci Williama Szekspira
William Shakespeare miał troje dzieci:
- Susanna (najstarsza córka)
- Hamnet (syn, bliźniak)
- Judith (córka, bliźniaczka)
Warto wiedzieć: Śmierć syna, Hamneta, w wieku 11 lat była tragicznym wydarzeniem w życiu pisarza.
Najważniejsze dzieła (przykłady)
Do kanonu literatury światowej należą między innymi następujące dzieła Williama Szekspira:
- „Hamlet” (tragedia)
- „Makbet” (tragedia)
- „Romeo i Julia” (tragedia)
Okres aktywności twórczej
Większość swoich najważniejszych dzieł Shakespeare napisał w latach 1586–1612. W tym okresie stworzył łącznie:
- 38 sztuk
- 154 sonety
Kontrowersje dotyczące autorstwa
Przedmiotem nieustającej dyskusji naukowej i historycznej jest kwestia autorstwa dzieł przypisywanych Shakespeare’owi. Niektórzy badacze podważają, czy człowiek o takim wykształceniu i pochodzeniu mógł stworzyć tak wybitny korpus tekstów.
Chronologia dzieł
Kolejnym punktem spornym wśród historyków literatury jest dokładna chronologia powstawania poszczególnych sztuk i wierszy, ponieważ wiele z nich nie posiada precyzyjnych dat powstania w zachowanych dokumentach.
William Shakespeare, niezależnie od trwających debat, pozostaje postacią absolutnie fundamentalną dla literatury światowej. Jego dzieła, charakteryzujące się głębią psychologiczną, uniwersalnymi tematami i mistrzowskim językiem, nadal poruszają i inspirują kolejne pokolenia czytelników i widzów. Jego wkład w rozwój języka angielskiego oraz jego wpływ na kształtowanie się współczesnej kultury są nie do przecenienia, co czyni go postacią, której życie i twórczość zasługują na nieustanne zgłębianie.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Jakie utwory napisał Szekspir?
William Szekspir napisał około 38 sztuk teatralnych, które obejmują tragedie, komedie, romanse i kroniki historyczne. Jest również autorem 154 sonetów oraz kilku poematów.
Jakie są najsłynniejsze dzieła Szekspira?
Do najsłynniejszych dzieł Szekspira należą tragedie takie jak „Hamlet”, „Romeo i Julia”, „Makbet” oraz „Król Lear”. Warto również wspomnieć o komediach, na przykład „Sen nocy letniej” czy „Poskromienie złośnicy”.
W jakiej epoce tworzył Szekspir?
Szekspir tworzył w epoce renesansu, a dokładniej w okresie elżbietańskim i jakobińskim. Był to czas rozkwitu teatru angielskiego, a jego twórczość stanowiła jego znaczące ukoronowanie.
Z czego zasłynął Szekspir?
Szekspir zasłynął jako najwybitniejszy dramaturg w historii literatury angielskiej i jeden z największych pisarzy w języku angielskim. Jego dzieła charakteryzują się głębokim psychologizmem postaci, uniwersalnymi tematami i mistrzowskim językiem.
Źródła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/William_Shakespeare
